Home / ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି / ସମୀକ୍ଷା / ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନରେ ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ’ର ବାର୍ତ୍ତା

ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନରେ ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ’ର ବାର୍ତ୍ତା

Share Samadhwani

ଭଗବତ ପ୍ରସାଦ ହେଉଛନ୍ତି ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଅଧ୍ୟାପକ । ଜଣେ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଭାବରେ ଅନେକ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ନିବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଏଭଳି ଜଣେ ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ସହିତ ‘ସମଦୃଷ୍ଟି’ର ସମ୍ପାଦକ ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ସୁଧୀର ପଟ୍ଟନାୟକ ଯେଉଁ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ତାହା ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏହାସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏହି ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ।             – ସମ୍ପାଦକ

ଜଗନ୍ନାଥ ହିଁ ଜଗତର ନାଥ ଏକଥା ପ୍ରକୃତରେ କିଏ କହିଛନ୍ତି?

ଭଗବତ ପ୍ରସାଦ – ସେଇଟା ତ ଗବେଷଣାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହୋଇପାରେ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଯେଉଁ ରୂପଟା ଆପଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଶବରମାନଙ୍କର ଦେବତା ହିସାବରେ ଆଦିବାସୀର ସେହିଭଳି କଳ୍ପନା ଥିଲାବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଭିତରେ ବହୁତ ପ୍ରାଚୀନ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ଅଛି । ଉପନିଷଦରେ – ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ ଅଛି ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ’ । ଗୀତାରେ ପାଇବେ ସର୍ବଭୂତ ହିତେ ରତାଃ । ସମସ୍ତଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ସମସ୍ତେ ସୁଖି ହୁଅନ୍ତୁ, ଏହି ଭାବନାଟା ଭାରତରେ ଥିଲା । ସେହି ଭାବନାର ଏକ ପରିପ୍ରକାଶ ହେଉଛନ୍ତି ଜଗନ୍ନାଥ କାରଣ ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ’ – ସେଇଟା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବନି । ଯେହେତୁ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଏହା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ତା’କୁ ପଣ୍ଡାମାନେ କାଟିପାରିଲେନି ।

ଆଦିମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଅହିଂସା କିଛି ମାତ୍ରାରେ ରହିଛି,  କିନ୍ତୁ ଅହିଂସାଟାକୁ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭିତରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୂପ ଦେବା ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଏଇଟା ଭାରତବର୍ଷରେ ଥିଲା । ଅହିଂସାକୁ ଯଦି ଆପଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ ଆପେ ଆସିଯାଉଛି ସର୍ବ ଭୂତଃ ହିତେ ରତାଃ – ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଭଗବାନ ବିଦ୍ୟମାନ ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆପଣ ସମାନ ରୂପେ ଦେଖିବେ । ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ – ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତେ ସୁଖରେ ରହନ୍ତୁ ।

ଯେତେବେଳେ ଦେବତାର କଳ୍ପନାଟି ସେ ସମୟରେ କରାଯାଇଛି ତାଙ୍କୁ  ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀର ଦେବତା ନକହି ଜଗତର ନାଥ ବା ଜଗନ୍ନାଥ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ ଯେଉଁ ଚିନ୍ତାଧାରା, ସର୍ବ ଭୂତ ହିତେ ରତାଃ ଯେଉଁ ଚିନ୍ତାଧାରା ସେହି ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନଟି ମିଶିଯାଉଛି ଯେ ସିଏ ଜଗତର ସବୁ ଜୀବଙ୍କର ନାଥ । ଖାଲି ମଣିଷ ନୁହନ୍ତି ଜୀବଜନ୍ତୁ ସବୁ ଜୀବନର ସେ ନାଥ ।

photo credit – https://bit.ly/3ft7UAp


Share Samadhwani
Support Samadhwani

About ପ୍ରଫେସର ଭଗବତ ପ୍ରସାଦ

ସର୍ବୋଦୟ କର୍ମୀ, ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନୀ

Check Also

‘ପାଳିଆ’ର ଭାଇଚାରା ସଂସ୍କୃତି

Share Samadhwaniଭଦ୍ରକ ସହର ପାଖରୁ ଭଦ୍ରକ ଚାନ୍ଦବାଲି ରାସ୍ତାରେ ଗଲେ ପ୍ରାୟ ୧୨ କି.ମି ଦୂରରେ ପଡ଼େ ଅଲ୍ଲିନଗର ଛକ …