କିଏ ଜାଣେ
କେଉଁ ଗୋପନ ପ୍ରୀତିର ଭାଷାରେ
ମେଘମଲ୍ଲାର ରାଗର ଇସାରାରେ
ଆକାଶର ଉଡ଼ନ୍ତା ମେଘକୁ
ଡାକି ଆଣିଲେ
କଦମ୍ବ ଓ ଗଙ୍ଗଶିଉଳି ଗଛ,
ଫୁଲଭାରରେ ନଦି ହୋଇଗଲା
ସେମାନଙ୍କ ଦେହ,
ତମାଳ ବୀଥିରେ
ଖେଳିଗଲା ସବୁଜ ଶିକ୍ରାର ।
ଛଣ ଛାଉଣି ଘରର ମଥାନରେ
ବର୍ଷା ବେଢ଼େଇ ଦେଲା
ଜହ୍ନିଲଟାର ଚାନ୍ଦୁଆ ଓ
ଦିନରେ ବି ଫୁଟାଇଲା
ଜହ୍ନିଫୁଲ ତାରା ।
ବୈଶାଖୀ ଝାଞ୍ଜିରେ ଅତିଷ୍ଠ
ପୃଥିବୀର ଫୁଙ୍ଗୁଳା ଛାତିରେ ବର୍ଷା
ପିନ୍ଧାଇଲା ସୁନ୍ଦର ଶାଗୁଆ ପାଟ
ନାନା ଜାତି ଫୁଲ ଆଉ ନାଲି ଗୁଲୁ ଗୁଲୁ
ସାଧବ-ବୋହୂଙ୍କୁ ଡାକି
ରଙ୍ଗ ବେରଙ୍ଗର ବୁଟି ଫୁଟାଇଲା
କୋଟିକମ କରି ପାଟସାରା ।
ବର୍ଷାଋତୁ
ବିରହର ଋତୁ, ତେଣୁ
ସେ ଡାକି ଆଣିଲା
ବିରହକୁ ଓ ମନେ ପକାଇ ଦେଲା
ହାତଛଡ଼ା ହୋଇଥିବା ମଧୁମାସ,
ଉପହାର ଦେଲା
ଅତୀତକୁ ରୋମନ୍ଥନ କରି ଜଳିବାର
ନୀରବିତ ମଧୁର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ।
ବର୍ଷା ପାଣି ସ୍ପୀତ କଲା ନଈନାଳ
ଦିନେ ପୁଣି ସଙ୍କୁଚିତ ହେବାକୁ ଥିଲେ ବି
ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାରେ ଫୁଲାଇ ଦେଲା
ସେମାନଙ୍କ ଛାତି ଓ ସେମାନେ
ପୃଥିବୀର ଆବର୍ଜନା ସବୁକୁ ଖୁସିରେ
କୁଳୁକୁଞ୍ଚା କରି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ
ସ୍ଥିତଧି ଓ ଶାନ୍ତ ସମୁଦ୍ରକୁ ।
ବର୍ଷା ତା ରାଜୁତି ସାର
ବାଟ ଛାଡ଼ିଦେଲା ଶରତକୁ,
ନନ୍-ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି କାଶତଣ୍ଡୀ
ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନ କରି
ପୋଛିଦେଲା ଆକାଶ ଦେହରୁ
ଦୁଃଖ ଆଉ ବିରହର କ୍ଷତ;
ଆକାଶରେ ମରାଳଙ୍କ ମାଳ ମାଳ
ପଂକ୍ତି, ସତେ ଯେମିତି ସେମାନେ
କଥା କହି ପାରୁଥିବା କବିତାର ଧାଡ଼ି ।
ବର୍ଷୠତୁ ପ୍ରତି
ଅର୍ଘ୍ୟଥାଳୀ
ଦାନେ କୁଣ୍ଠିତ କାହିଁକି ବରଷା,
ତୁ ଯେ ମହୀର ସକଳ ଭରସା ।
ତୁ କି ଏମନ୍ତ ଭାବିଥାଉ ମନେ,
ମହୀ ରହିଛି ସାଗର ବେଷ୍ଟନେ,
ତାକୁ ନ ଥିବ ଜଳର ଅଭାବ,
ତେବେ ନ ଜାଣୁ ତୁ ଲୋକସ୍ୱଭାବ ।
ବଡ଼ ହେଲେ ହେଁ ଯେ ନୀଚହୃଦୟ,
କେବେ ହୋଇଛି କି ପରେ ସଦୟ?
ମଲୀ ମଲେହେଁ ହୋଇ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠ,
ସିନ୍ଧୁ ସଲିଳ ବିନ୍ଦୁ ଲାଭ କଷ୍ଟ ।
କ୍ଷୁଦ୍ର ହେଲେହେଁ ମହୀକି ଅଚଳ,
ଉଚ୍ଚହୃଦୟ ହେତୁ ଦିଏ ଜଳ ।
ମେଘମାନେ ତୋ ଉତ୍ତମ ଚାକର,
ଅତି ଉନ୍ନତ ହୃଦୟ ତାଙ୍କର ।
ମହୀ-ଜୀବନ-ରକ୍ଷା-ଚିରକାଳ,
କରୁଅଛନ୍ତି ବିତରି କୀଲାଳ ।
ତୋର ଆଦେଶ ପାଇବା ମାତରେ,
ଦାନ କରିବେ ଜଳ ଅକାତରେ ।
କେହି ବୋଲିବେ ଅବା ସିନ୍ଧୁ ନୀର,
ଶୋଷି ହୋଇଛି ସିନା ଦାନବୀର ।
ନିଜେ ବିତରି ନ ଜାଣେ କୃପଣ,
ଖଣ୍ଟେ ନିଅନ୍ତି ବଳେ ତା’ର ଧନ ।
ଖଣ୍ଟ ହେଲେହେଁ ପରୁ ପ୍ରଦାନ,
କରି ଜାଣେ ଯେ ସେ ଲୋକ ପ୍ରଧାନ ।
ନିଜେ ତୁ କରି ନାହୁଁ ଖଣ୍ଟପଣ,
ଗ୍ରୀଷ୍ମ କରିଛି ତୋ କରେ ଅର୍ପଣ ।
ତୁହି ମହୀକି ଦେବୁ ଯେତେ ଜଳ,
ଦେବ ସିନ୍ଧୁକୁ ନଥୋଇ ସକଳ ।
ନୀଚହୃଦୟ ସଞ୍ôଚ ରଖେ ଧନ,
ସାଧୁ ସାଧଇ ଲୋକ ପ୍ରୟୋଜନ ।
ଫଳ ପ୍ରସୂନ ବସ୍ତ୍ର ଉପାଦାନ,
ମହୀ କରିବ ଜୀବକୁଳେ ଦାନ ।
Writer – (ସରୋଜ ରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି)
Photo credit- https://bit.ly/3bbRWLk
