Home / ସମୀକ୍ଷା / ସାଂସ୍କୃତିକ ସମୀକ୍ଷା

ସାଂସ୍କୃତିକ ସମୀକ୍ଷା

ସାଂସ୍କୃତିକ ସମୀକ୍ଷା

ନାମକରଣ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଧାରାରେ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର “ଗଁଡ଼ାବଜା”

ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ବିବିଧତା ଓ ଲୋକ ବିଭବତା ଭିତରେ “ଗଁଡ଼ାବଜା”ର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି । “ଗଁଡ଼ାବଜା” ର ଉତ୍ପତ୍ତି କୁ ନେଇ ଇତିହାସ ନୀରବ । ତଥାପି ଏତିକି ଅନୁମେୟ ହୁଏ ଯେ, ଏହା ଏକ ଆଦିବାଦ୍ୟ । “ଗଁଡ଼ାବଜା” ହେଉଛି ଢୋଲ୍‌, ନିଶାନ, …

Read More »

ଅବହେଳିତ ମୌଳିକ କଳା ଓ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ କଳାକାର ଗଣ

ମହାମାରୀ, ଆତଙ୍କ, କର୍ଫୁ, ଗ୍ଲୋବାଲ ପାଣ୍ଡେମିକ, ଲକ୍ ଡାଉନ୍‌, ସଟ୍ ଡାଉନ୍‌, ହାହାକାର, ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତି, ଦେଶାନ୍ତରୀ, ବେଘର, ରୋଜଗାର ହରେଇବା ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ଶବ୍ଦର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆମେ ବୁଝି ନଥିଲୁ, ବା କମ ବୁଝୁଥିଲୁ, ପାଖରୁ ଦେଖି ନ ଥିଲୁ କିମ୍ବା ଅନୁଭବ କରି ନଥିଲୁ । …

Read More »

ସୃଜନଶୀଳତାର ଯୁଗୋପଯୋଗୀ ପ୍ରୟୋଗ ଆବଶ୍ୟକ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ମାନବସମାଜ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଦେଇ ଗତି କରିଆସିଛି । ସବୁଯୁଗର ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗର ମୂଳ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଯୁଦ୍ଧ, ଜେହାଦୀ, ପରିବେଶର ସମସ୍ୟା, ବଜାରୀକରଣ, ଶ୍ରମ ସଂସ୍କୃତିର ବିଲୋପ, ଜାତିଧର୍ମ ବିଭେଦ, ମଣିଷ ପଣିଆର ଅଭାବ …

Read More »

ନାରୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ନିନ୍ଦନୀୟ ନଥିଲା ମହାଭାରତରେ (ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଲେଖନୀରୁ)

ବୁଦ୍ଧ, ମହାବୀରଙ୍କଠୁ ଏକପାଦ ଆଗରେ ଥିଲା ମହାଭାରତ କାରଣ ମହାଭାରତ ପିତୃଶାସିତ ସମାଜର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବଦଳରେ ମାତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ନାରୀପୁରୁଷ ସମାନ ଅଧିକାର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲା । ଫଳରେ ସତୀତ୍ୱ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପରି ମୂଲ୍ୟବୋଧଗୁଡ଼ିକ ବହୁଳଭାବରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ମହାଭାରତରେ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସତ୍ବେ ମୂଳ ମହାଭାରତର ସ୍ୱେଚ୍ଛାବିହାରିଣୀ ନାରୀଚରିତ୍ର …

Read More »

‘ଜୟ’ ଥିଲା ହିଂସା-ବିରୋଧୀ (ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଲେଖନୀରୁ)

ପରିସ୍ଥିତି ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଦ୍ଧ ହିଁ ଅଧର୍ମ’ ଏହା ଥିଲା ମୂଳ ମହାଭାରତର ପ୍ରତିପାଦ୍ୟ ବିଷୟ । ମୂଳ ମହାଭାରତକୁ ‘ଜୟ’ କରାଯାଇଥିଲା କାରଣ ଏକ ସ୍ୱାଦ୍ୟ ଆଖ୍ୟାୟିକା ମାଧ୍ୟମରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ‘ହିଂସା-ବିରୋଧୀ କରି ଧର୍ମସ୍ଥାପନର ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାପାଇଁ ମହାଭାରତ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା । (ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ …

Read More »

ମଣିଷ ସଭ୍ୟତାର ଏକ ହଜିଲା ଦିଗନ୍ତ ସନ୍ଧାନରେ

ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନର ଆବିଷ୍କାର ବିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂତନ ଧାରଣାକୁ ନିଶ୍ଚୟାତ୍ମକ ରୂପ ଦେଇଛି । ଜଣେ ଗବେଷକ ବୈଜ୍ଞାନିକ (Louann Brizendine, MD) ଦୁଇଖଣ୍ଡ ବହି ଲେଖିଛନ୍ତି ( The Male Brain and The Female Brain) । ଗତ ସାତ ନିୟୁତବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ବଡ଼ …

Read More »

ଚାପହୀନ ଶାନ୍ତ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ‘ସୁଖ’

‘ଧିକ୍ ସେ ସମାଜ, ମୃତ୍ୟୁରେ ଯହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ମପାହୁଏ ।’ ହିଂସା, ବ୍ୟାଧିପୀଡ଼ିତ ପୃଥିବୀରେ ‘ଉଦ୍ଭଟ୍ଟତା’ ଓ ‘ଟ୍ରାଜେଡ଼ି’ ରେ ହିଁ ଦେଖାଯାଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟର ସ୍ୱାକ୍ଷର । ଗ୍ରୀସ୍, ଇଂଲଣ୍ଡ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍; ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭ୍ୟତାରେ ସାହିତ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟସ୍ଥାନ ରହିଛି ଟ୍ରାଜେଡ଼ିର । ୟୁରୋପୀୟ ମାନସର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ …

Read More »

ସମ୍ବେଦନହୀନ ମଣିଷ

ମଣିଷ ଦିନକୁ ଦିନ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନହୀନ ହୋଇଚାଲିଛି । ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ବିଚାରରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିବା ମଣିଷ ଏବେ ତାହାର ନିଜ ପ୍ରଜାତିକୁ ଅନ୍ୟାୟର ପରିଧି ଭିତରକୁ ନେଇ ଆସିଛି । ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀ ଫିଟଜୋଫ କାପ୍ରା (Fritjof Capra) ତାଙ୍କର ବିଖ୍ୟାତ ପୁସ୍ତକ ଦ ୱେବ ଅଫ …

Read More »

ଭାରତୀୟ ଯୋଗୀ ପରମ୍ପରାର ଦୁଇ କୃତୀ ସାଧକ: ବୁଦ୍ଧ ଓ ଗାନ୍ଧୀ

ଫୋଟୋ କ୍ରେଡିଟ – ଉଇକି ମିଡ଼ିଆ କମନ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ତାଙ୍କ କଲମରୁ ତପସ୍ୱୀ ଭ୍ୟୋଽଧିକୋ ଯୋଗୀ ଜ୍ଞାନିଭ୍ୟେଽପି ମତୋଽଧିକଂ କର୍ମିଭ୍ୟାଶ୍ଚାଧିକୋ ଯୋଗୀ ତସ୍ମାଦ୍ ଯୋଗୀ ଉବାର୍ଜୁନ । ‘ତପସ୍ୱୀ, ଜ୍ଞାନି, କର୍ମୀ : ସମସ୍ତଙ୍କ ଠୁ ଯୋଗୀ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ, ତେଣୁ ଯୋଗୀ ହୋଇଯାଅ ତମେ ଅର୍ଜୁନ …

Read More »