Home / ସମୀକ୍ଷା

ସମୀକ୍ଷା

ଏଥିରେ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପର୍କିତ, ବିଭିନ୍ନ ପୁସ୍ତକ, ଚଳଚିତ୍ର, ନାଟକ, କଳା ଓ ସଙ୍ଗୀତର ସମୀକ୍ଷା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି ।

ହିନ୍ଦୁ ଓ ଇସଲାମ ସଂସ୍କୃତିର ମୈତ୍ରୀପୀଠ ସୁନ୍ଦରବନର ‘ବନ୍‌ବିବି’

ସୁନ୍ଦରବନର ‘ବନବିବି’ ହେଉଛନ୍ତି ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲିମ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ମହାମିଳନ ପୀଠ, ଯାହାକୁ କୌଣସି ବେଦପୁରାଣ, କୁରାନ, ମୁନିଋଷି କି ମୁଲ୍ଲାମୌଲବୀ ସୃଷ୍ଟି କରି ନାହାନ୍ତି । ତାହା ହେଉଛି ସୁନ୍ଦରବନରେ କାହିଁ କେଉଁ କାଳରୁ ବସବାସ କରି ଆସୁଥିବା ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲିମ ମେହେନତୀ ମଣିଷର ଅଖଣ୍ଡ ବିଶ୍ୱାସଦ୍ୱାରା …

Read More »

ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରାଙ୍କ ଗଳ୍ପରେ କଳାହାଣ୍ଡିର ଜନଜୀବନର ଚିତ୍ର

କଳାର ହାଣ୍ଡି କଳାହାଣ୍ଡି । ନୈସର୍ଗିକ ପ୍ରକୃତିର ଅନୁପମ ଭୂଖଣ୍ଠ କଳାହାଣ୍ଡି । ତା’ର ଢେଉ ଢେଉକା ପାହାଡ଼, ନିଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ, ଛନ୍ଦାୟିତ ନଦୀ, ସୁନାର କିଆରୀ ଓ ହସନ୍ତ ମଣିଷ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଜୀବନ ରହିଛି ତାହା ଅନେକଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ-ଚକିତ କରେ । ଏଠିକାର ଗୁଡ଼ହାଣ୍ଡି ପାହାଡ଼ର …

Read More »

ଭିନ୍ନ ଜଣେ ସାଲବେଗ

ଏସିଆ ମହାଦେଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବି ଉଜିର୍ ଅଲ୍ଲୀଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ମୌଲବୀ ସୈୟଦ୍ ଉମର୍ ଅଲ୍ଲୀ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଯଦୁପୁର ଗ୍ରାମରେ ୧୮୭୦ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଉଜିର ଅଲ୍ଲୀଙ୍କ ଉତ୍କଳୀୟ କଳା ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପନ୍ନ ପରିବାର ସହ ଖଣ୍ଡପଡ଼ାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ପଠାଣି ସାମନ୍ତରଙ୍କ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ …

Read More »

ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସମ୍ପ୍ରୀତିର କେତୋଟି ନଜିର

Photo credit – https://bit.ly/3i9XQwz ଉକ୍ତ ଲେଖାଟିରେ ପ୍ରଫେସର ବୀରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସମ୍ପ୍ରୀତିର କିଛି ଉଦାହରଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଭାରତବର୍ଷ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ରହିଆସିଥିବା ସୌହାର୍ଦ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ପାଠକମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି । ଏହିସବୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସେ କହିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ଯେ, “ଏହି …

Read More »

ବ୍ଲାକ ପାଗୋଡାର ଅଧଃପତନ

କୋଣାର୍କକୁ ନେଇ ଲେଖା ହୋଇଛି ଅସଂଖ୍ୟ କାବ୍ୟ ଓ କବିତା । କିଏ କିଭଳି କୋଣାର୍କକୁ କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଛନ୍ତି ତାହା ପ୍ରତିଫଳନ ହୋଇଛି ସେମାନଙ୍କର ଲେଖାମାଧ୍ୟମରେ । ଯେମିତି କୋଣାର୍କକୁ ‘ବ୍ୟଥାର ଆରତି ଦେଇ’ ଲେଖିଥିଲେ ଜ୍ଞାନପୀଠ ବିଜେତା ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ ଏବଂ ଗୋଟେ ମୁଲିଆର ଆଖିନେଇ …

Read More »

ଲୋକସଂସ୍କୃତି କ୍ରମରେ ‘ପାଲା’

ପାଲା ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଥମେ ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ତା’ର ବର୍ଗୀକରଣରେ ଲୋକନାଟକର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଏହି ବିଭାଗରେ ଏହା ବୋଧେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାରସ୍ୱତ ପରିପ୍ରକାଶ । ସେହି କାରଣରୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାଲା ସଂସ୍କୃତିର ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ପୁଷ୍ଟିସାଧନ, ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ପ୍ରଚାର, ପ୍ରସାର ତଥା ଏହି କଳାକୁ ବଞ୍ଚେଇ ରଖିବାର …

Read More »

ମାଟିକୁ ନେଇ ମଣିଷର ଚେତନା

ମାଟିକୁ ନେଇ ମଣିଷର ଚେତନା ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରହିଆସିଛି । କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ମାଟିର କୋଳରେ ସେ ଭୂମିଷ୍ଠ ହେବା ଦିନଠାରୁ ସେହି ମାଟିର କୋଳରେ ଅନ୍ତିମ ବିଶ୍ରାମ ନେବାଯାଏଁ ମାଟି ହିଁ ତା’ର ସୁଖଦୁଃଖର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଥୀ । ତା’ବୁକୁରେ ସେ ବଢ଼ିଛି, ଖେଳିଛି, …

Read More »

ମାଟିର ସଂସ୍କୃତି ଶ୍ରମ ଆଧାରିତ ସଂସ୍କୃତି

ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିର୍ମାଣ ଜରୁରୀ; ଯେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଣିଷର ଚେତନ ତଥା ଅବଚେତନ ମନରେ ବି ମଣିଷ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଶ୍ରମସଂସ୍କୃତିର ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରୁଥିବ । ଏହା ଅନବରତ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିପ୍ଳବ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ । ପ୍ରଶ୍ନ- ମାଟି ଏବଂ ମାଟି ସହିତ ଯୋଡ଼ିହୋଇଥିବାର …

Read More »

ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ଷା ସଂସ୍କୃତି

ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁର ନିଦାରୁଣ ଖରା ସହି ସହି ଧରିତ୍ରୀମାତା ବିକଳ ହେଉଥାଏ । ତା’ର ଉପର ଚେହେରା ଯେମିତି ଧୂସରବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କରିଥାଏ ଭିତର ବି ସେମିତି ଜଳଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥାଏ । ବାଡ଼ି ବଗିଚାର ଗଛଲତା ସବୁ ଧୂଳି ଧୂସରିତ ହୋଇ ଶ୍ରୀହୀନ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଟାଣ ଖରା କିନ୍ତୁ …

Read More »

“ଭୂ ପାଲିନି- ଭୂପାଲି”

‘ଭୂପାଲି’ ରାଗକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଯାଇ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁ ‘ଶ୍ରୀ ଧନେଶ୍ୱର ଦାସ’ କହିଥିଲେ ‘ଭୂ’ ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଭୂମି’। ‘ଭୂ ପାଲିନି’ ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଭୂମିକୁ ଯିଏ ପାଳନ କରନ୍ତି’। ଏହି ରାଗର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା ଭୂମିର ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ଏବଂ ଏହାର ରହସ୍ୟକୁ …

Read More »